Mercimek Çorbası Tarifi, Nasıl Yapılır?

Sabahın ilk ışıklarıyla açılan esnaf lokantalarının kapısından içeri süzülen o mis gibi koku... Türk mutfağının tartışmasız "Sultanı" olan mercimek çorbası, sadece bir başlangıç yemeği değil, kültürümüzün en samimi parçasıdır. Kimi zaman hastalara şifa niyetine, kimi zaman soğuk kış günlerinde iç ısıtmak için, kimi zaman da iftar sofralarının açılış seremonisi olarak karşımıza çıkar.

Basit malzemelerle yapılmasına rağmen, "neden evde lokantadaki gibi olmuyor?" sorusunun peşine düşülen bu efsane lezzet; aslında meyanesinin (kavrulmuş ununun) doğru ayarlanması ve sabırla süzülmesinde gizli bir ustalık barındırır.

Renginin Sarı Olması İçin: Çorbanızın renginin koyu veya grimsi değil, o iştah açan altın sarısı renginde olması için mercimekleri nişastasından arınana kadar bol soğuk suda yıkamalısınız. Ayrıca soğanları kavururken yakmamaya dikkat etmeli ve mutlaka içine havuç/patates ikilisini eklemelisiniz.

Kefini Almak: Mercimek kaynarken suyun yüzeyinde biriken beyaz köpükleri (kefi) mutlaka bir kaşıkla toplayıp atın. Bu işlem yapılmazsa çorbanın tadı buruklaşır ve gaz yapma ihtimali artar.

Meyane (Kıvam) Sırrı: Lokanta usulü o ipeksi dokuyu yakalamak için, çorba piştikten sonra ayrı bir yerde tereyağı ve az miktarda unu kokusu çıkana kadar kavurup çorbaya ekleyin. Bu işlem (meyane), çorbanın suyunun ayrışmasını engeller ve lezzeti bütünleştirir.

Mercimek çorbası, bekledikçe koyulaşan (kıvam alan) bir yapıya sahiptir. Dolapta 1 gece bekleyen çorba neredeyse püre haline gelebilir. Isıtırken içine mutlaka yarım bardak kaynar su ekleyerek kıvamını açın. Buzlukta saklamak isterseniz, meyanesini (tereyağlı sosunu) yapmadan dondurucuya atmanız lezzetini koruması açısından daha iyidir.

Bu klasik lezzeti sofraya tek başına koymak olmaz. İşte mercimek çorbasını tamamlayan en iyi eşlikçiler:

• Kıtır Ekmek (Kruton): Bayat ekmekleri küp küp doğrayıp fırınlayarak veya tereyağında kızartarak yapacağınız krutonlar, çorbanın yumuşak dokusuna çıtır bir lezzet katar.
• Bol Limon ve Pul Biber: Mercimeğin en iyi dostu asittir. Yanında mutlaka dilimlenmiş taze limon ve acı sevenler için yağda yakılmış pul biber sosu servis edilmelidir.
• Ana Yemek Uyumu: Hemen hemen her yemekle uyumludur ama özellikle karnıyarık, İzmir köfte veya et sote gibi klasik tencere yemeklerinin öncesinde mükemmel gider.

Bunun en büyük sebebi mercimeklerin cinsinden veya soğanların fazla kavrulmasından kaynaklanır. Ancak en sık yapılan hata, mercimekleri yıkamadan tencereye atmaktır. Mercimek üzerindeki toz ve nişasta çorbanın rengini grileştirir. Rengi kurtarmak için pişerken içine bir çay kaşığı zerdeçal atabilirsiniz; tada etki etmez ama rengi sapsarı yapar.

Modern mutfaklarda blender (el mikseri) kolaylık olsa da, eski ustalar çorbayı mutlaka tel süzgeçten geçirirler. Blender, mercimeğin içindeki havayı hapsedip rengini biraz açabilir ve köpürtebilir. Süzgeçten geçirmek ise o pürüzsüz, kadifemsi "lokanta dokusunu" verir. Vaktiniz varsa süzgeç her zaman 1-0 öndedir.

Un, çorbaya "bağlayıcılık" kazandırır. Eğer glütensiz besleniyorsanız veya un kullanmak istemiyorsanız, patates miktarını bir adet artırarak da kıvam almasını sağlayabilirsiniz. Ancak o tam "lokanta lezzeti" için, çok az da olsa tereyağında kavrulmuş un kokusu şarttır.

Kaseye koyduktan bir süre sonra mercimek dibe çöküp su yüzeye çıkıyorsa, çorbanın özleşmediği anlamına gelir. Bunu önlemek için unlu meyaneyi ekledikten sonra çorbayı kısık ateşte en az 10 dakika daha kaynatmalısınız. Hızlıca pişip altı kapatılan çorba her zaman ayrışır.

Lezzetli bir mercimek çorbası yapmak için özellikle dikkat edilmesi gereken bir kaç püf noktası var. Bunlardan ilki soğan ve sebzeleri kavurmak ve normal içme suyu yerine et veya tavuk suyu kullanmak. Bir diğer önemli püf noktası da unu kavurarak eklemek. Bunlar mercimek çorbasının hem lezzetini hem de kıvamını artırıyor. Düdüklü tencere kullanmak veya mercimeği önceden ıslatmak ise pişirme süresini ciddi anlamda kısaltır. Pürüzsüz bir çorba için de çorbayı blenderdan geçirebilirsiniz. Süzme olarak tabir edilen klasik süzme mercimek çorbası yapmak için de çorba piştikten sonra tel süzgeçten geçirip, pürüzsüz bir kıvamda olmasını sağlayabilirsiniz.

Servis öncesi çorbanın üzerine tereyağı gezdirmek ve limon sıkmak, yanında ekmek ya da kruton servis etmek, mercimek çorbasının lezzetini tamamlayan bir diğer unsurlar. Bunun yanında mercimek çorbasına çok yakışan kırmızı biber, karabiber, kimyon ve nane gibi baharatlar ile de çorbanın lezzetine lezzet katabilirsiniz.

Mercimek çorbası, Türk mutfağının en sevilen ve en çok tüketilen çorbalarından biridir. Hem lezzetli hem de besleyici olan bu çorbanın birçok çeşidi bulunmaktadır. En yaygın mercimek çorbası çeşitleri şunlardır:

Yeşil Mercimek Çorbası: Kırmızı mercimek çorbasına göre daha hafif ve daha az doyurucudur. Yeşil mercimek, soğan, havuç ve baharatlar kullanılarak yapılır.

Kırmızı Mercimek Çorbası: En klasik ve en çok bilinen mercimek çorbası çeşididir. Kırmızı mercimek, soğan, havuç, patates ve baharatlar kullanılarak yapılır.

Terbiyeli Mercimek Çorbası: Un ve yoğurt ile terbiye edilen bu çorba, daha koyu kıvamlı ve daha lezzetlidir.

Süzme Mercimek Çorbası: Pürüzsüz bir kıvamı olan bu çorba, süzgeçten geçirilerek hazırlanır.

Düdüklü Tencerede Mercimek Çorbası: Düdüklü tencerede pişirilen bu çorba, klasik mercimek çorbasına göre daha hızlı ve pratiktir.

Protein, lif, demir ve potasyum bakımından zengin bir besin kaynağı olan mercimek çorbası, bağışıklık sistemini güçlendirmek, sindirim sistemini düzenlemek ve kalp-damar sağlığını korumak gibi birçok faydaya sahip. Mercimek, B vitaminleri, magnezyum ve fosfor gibi birçok vitamin ve mineral açısından da oldukça zengin. Bu özelliğiyle soğuk algınlığı ve grip gibi hastalıklara karşı direnci arttırır. Sindirim sisteminin düzenli çalışmasını sağlar. Tokluk hissi vererek kilo kontrolüne yardımcı olur.