Meze Tarifleri

Meze Tarifleri: Küçük Tabaklarda Büyük Lezzetler ve Keyifli Sofralar


Meze, sadece bir yemek kategorisi değil, başlı başına bir kültürdür. Aceleye gelmeyen, yavaş yavaş tadına varılan, dost meclislerinin ve koyu sohbetlerin en sadık eşlikçisidir. Ana yemekten önce mideyi yormadan iştahı açan, kimi zaman ekşisiyle, kimi zaman acısıyla, kimi zaman da yoğurdun ferahlığıyla damakta iz bırakan bu küçük tabaklar, Türk mutfağının zenginliğini yansıtır. Bu kategoride; Ege'nin zeytinyağlı otlarından Akdeniz'in tahinli lezzetlerine; köz patlıcanın büyüsünden süzme yoğurdun kıvamına kadar uzanan, hem pratik hem de gurme damaklara layık en seçkin meze çeşitlerini derledik.

Mezenin Lezzet Sırrı: "Demlenme" ve "Sızma Zeytinyağı"

İyi bir mezenin sırrı, yapıldıktan sonra hemen tüketilmemesinde gizlidir. Mezeler (özellikle zeytinyağlı ve sarımsaklı olanlar), "Demlenme" yemeğidir. Hazırlandıktan sonra buzdolabında en az 2-3 saat, mümkünse bir gece dinlendirilen mezenin aromaları birbirine geçer ve lezzeti oturur. Diğer hayati unsur ise "Sızma Zeytinyağı"dır. Meze, soğuk yenen bir yiyecek olduğu için yağın kalitesi doğrudan hissedilir. Donuk ve ağır bir tat bırakmayan, boğazı yakmayan kaliteli bir zeytinyağı, basit bir peynir ezmesini bile saray yemeğine dönüştürür.

Mezeler ne kadar süre önceden hazırlanmalı?

Mezelerin çoğu "bekledikçe güzelleşen" yapıdadır. Şakşuka, Fava, Barbunya Pilaki veya Acılı Ezme gibi zeytinyağlı mezeleri 1 gün önceden yapmak lezzetlerini zirveye taşır. Ancak yeşil salata türevi veya avokadolu mezeler kararmaması için servisten hemen önce hazırlanmalıdır.

Közlenmiş patlıcan mezesinin rengi neden kararır?

Patlıcan közlendikten sonra hava ile temas ederse kararır. Beyaz kalması için; patlıcanları közleyip kabuklarını soyar soymaz içine "Limon Suyu" ve "Zeytinyağı" ekleyip karıştırmalısınız. Limon asidi, patlıcanın o iştah açıcı beyaz rengini korumasını sağlar.

Fava (bakla ezmesi) neden çatlar veya dağılır?

Favanın kalıp gibi çıkması ve çatlamaması için suyunu çektirene kadar iyice pişirmek ve blenderdan geçirdikten sonra içine mutlaka "Zeytinyağı" ekleyip karıştırmak gerekir. Ayrıca kaba döktükten sonra üzerini streçleyip buzdolabında en az 4-5 saat (tamamen soğuyana kadar) hiç dokunmadan bekletmelisiniz.

Humusun kıvamı çok sert olursa nasıl açılır?

Humus, buzdolabında bekledikçe tahin nedeniyle katılaşır. Kıvamını açmak için su yerine "Buzlu Su" veya biraz daha "Limon Suyu" ekleyip çırpmak humusun rengini açar ve dokusunu yumuşatır. Zeytinyağı eklemek ise kıvamı açmaz, aksine daha tok tutar.

Acılı ezme neden sulanır?

Acılı ezme yaparken domates ve soğanları robottan çekerseniz hücreleri parçalanır ve suyunu salar, meze çorbaya döner. Gerçek bir ezme için sebzeler "Zırh" veya "Bıçak" ile elde minik minik doğranmalıdır. Eğer robottan çekecekseniz, çıkan suyu mutlaka süzgeçten süzmelisiniz.

Mezeler soğuk mu oda sıcaklığında mı servis edilmeli?

Buzdolabından çıkan mezeler (özellikle zeytinyağlılar) çok soğuksa lezzetini tam alamazsınız. İdeal olan, mezeleri sofraya getirmeden 15-20 dakika önce dolaptan çıkarıp "Oda Sıcaklığına" gelmelerini sağlamaktır. Sadece yoğurtlu mezeler soğuk yenmeye daha uygundur.

Haydari ile süzme yoğurtlu diğer mezelerin farkı nedir?

Gerçek Haydari sadece yoğurt ve nane değildir; içinde mutlaka "Beyaz Peynir" (veya süzme peynir) bulunur. Peynir, mezeye kıvam ve tuzlu bir derinlik katar. Sadece süzme yoğurtla yapılanlara genellikle "Yoğurtlu Meze" denir.

Meze tabağı hazırlarken çeşitlilik nasıl olmalı?

Dengeli bir meze sofrasında "4 Ana Tat" bulunmalıdır: 1. Yoğurtlu (Haydari, Cacık), 2. Zeytinyağlı/Sebzeli (Şakşuka, Patlıcan), 3. Bakliyat/Tahinli (Humus, Fava), 4. Acılı/Ekşili (Ezme, Atom). Bu dörtlü, damakta lezzet dengesini sağlar.